کانال تلگرام

عضو کانال تلگرام کتاب فارسی شوید

انواع تلسکوپ ها

۲۸ فروردین ۱۳۹۲
بدون نظر

کلمه تلسکوپ از واژه یونانی «تلسکوپین» گرفته شده است. «تله» به معنای دور و «اسکوپین» به معنای دیدن است. بنابراین، تلسکوپ وسیله ای است که با آن می توان فواصل دور را به وضوح دید.

نجوم آماتوری راهگشایی برای استفاده از تلسکوپ
شاید همین نکته راز اقبال بسیار گسترده مردم عادی به نجوم باشد، هر چند که فیزیک آماتوری و شیمی آماتوری نداریم، اما نجوم آماتوری از طرفداران بسیاری برخوردار است. راز این علاقه نیز در یکی از مهمترین اختراعات بشر نهفته است؛ تلسکوپ!
پیش از اختراع تلسکوپ جهان بسیار کوچک بود و به زمین، خورشید، پنج سیاره و تعدادی ستاره محدود می شد. اما پس از اختراع تلسکوپ گستره وسیعتری از جهان در مقابل دیدگان ما قرار گرفت. ما فهمیدیم که کهکشان ما مجموعه ای از ستارگان است که قطر آن به چند هزار سال نوری می رسد. گذشته از کهکشان ما، میلیون ها کهکشان در عالم وجود دارد که هر کدام تعداد بیشماری ستاره دارند!
تلسکوپ یکی از مهمترین اختراعات قرن هفدهم است، هر چند که دانشمندان سال ها پیش از توانایی عدسی برای بزرگتر کردن اجسام مطلع بودند. اولین تلسکوپی که عملا مورد استفاده قرار گرفت در سال ۱۶۰۸ ساخته شد. هانس لیپرهی و یاکوب متیوس از جمله اولین افرادی بودند که توانستند تلسکوپی با قدرت کم بسازند. اما گالیله کسی بود که توانست در سال ۱۶۰۹ با استفاده از تلسکوپ به مشاهده دقیق اجرام آسمانی بپردازد. وی توانست با استفاده از تلسکوپ خود به تماشای اقمار مشتری بپردازد و تصویرهایی از آن رسم کند. از زمان گالیله به بعد ساخت تلسکوپ با پیشرفت های فراوانی همراه بوده است.

تلسکوپ شکستی
در تلسکوپ شکستی، یک عدسی نور را جمع می کند و تصویری از جسم بوجود می آورد. این عدسی که در جلوی آن است، عدسی شیئی نامیده می شود. یک یا چند عدسی کوچک دیگر که چشمی نام دارد، برای دیدن تصویر بدست آمده از شیئ بکار می رود. در تلسکوپ شکستی، عدسی شیئی تصویری از جسم بوجود می آورد و عدسی چشمی آن را درست می کند.
شاید ندانید که اخترشناسان همیشه مایل به استفاده از درشت نمایی های بسیار زیاد نیستند! در یک تلسکوپ، چشمی های گوناگون، درشت نمایی های گوناگونی نیز ایجاد می کنند. ولی هر قدر تصویر یک ستاره را درشت تر کنیم، باز هم چیزی جز یک نقطه نورانی نخواهیم دید! قطر شیئی بزرگترین تلسکوپ شکستی جهان، ۱.۱ متر است. مسائل زیاد سبب می شوند که ساختن تلسکوپ های بزرگتر، اخترشناسان از آینه خمیده استفاده می کنند و تصویر جسم را بعد از تابش نور آن، بدست می آورند.

telescopeتلسکوپ بازتابی
اخترشناسان در بیشتر کارهای خود از تلسکوپ بازتابی استفاده می کنند. در یک تلسکوپ بسیار بزرگ، آن ها می توانند درون محفظه کوچکی که در بالای لوله تلسکوپ جای دارد. کار کننده با جایگزین کردن یک آینه خمیده دیگر بجای این محفظه، می توان نور را به طرف پایین منحرف کرد و از درون سوراخی که در وسط آینه اصلی قرار دارد، به مشاهده پرداخت. از این به بعد دستگاه های مخصوصی برای مطالعه نور بکار گرفته می شوند. یکی از متداول ترین آن ها طیف نمایی می باشد. این دستگاه، طول موج هایی نور را تفکیک می کند. اخترشناسان با مطالعه شدت نور در طول موج های مختلف آن، می توانند دما و ترکیبات ستارگان را بدست آورند.

تلسکوپ رادیویی
آنتن های غول پیکری به شکل بشقاب هستند که علامت های رادیویی را در کانون اصلی خود متمرکز می کنند. در این کانون، یک آشکارساز رادیویی قرار دارد. با استفاده از تلسکوپ رادیویی، اندازه گیری شدت امواج رادیویی حاصل از کهکشان ها امکان پذیر است. در تلسکوپ رادیویی، یک آنتن به شکل بشقاب، امواج را کانونی می کند و به گیرنده می فرستد. امواج پس از تحلیل در کامپیوتر، بر روی کاغذ رسم می شوند. اخترشناسان با پیوند چندین تلسکوپ رادیویی به هم یک دوربین رادیویی درست می کنند و نقشه مناطق نشر کننده موج رادیویی را در آسمان بدست می آورند. به کمک تلسکوپ رادیویی نه تنها در شب، بلکه در روز نیز می توان به کاوش در آسمان پرداخت.

تلسکوپ اشعه ایکس
در بالای جو، تلسکوپ های دیگری زمین را دور می زنند، که مخصوص پرتوهای X و فرابنفش هستند. آن ها برای تشریح منظره آسمان در پرتوهای X و فرابنفش، یافته های خود را به صورت پیام های رادیویی به زمین می فرستند.

لینک کوتاه مطلب

https://ketabfarsi.ir/?p=1637