دسته: دین و مذهب

اخلاق، در لغت به معنای صفت نفسانی یا هیأت راسخه است که انسان در اثر آن حالت نفسانی، بدون فکر کردن، افعالی را انجام می‌دهد. این معنای لغوی، فضائل و رذائل را در بر می‌گیرد و اخلاق را به فاضله و رذیله تقسیم می کند. ولی در اصطلاح، معانی گوناگونی دارد که توجه به آنها مبحث حاضر را به گونه دیگری آشکار می‌سازد.
اخلاق دانشی است که از مهمترین ابعاد زندگی آدمی سخن می‌گوید. همه ما آدمیان، با این پرسش‌ها مواجهیم که چه باید بکنیم و چه نباید بکنیم. آیا در دادگاه، باید به حقیقت شهادت داد؟ آیا آزار رساندن بد است؟ آیا فرار از زندان ناپسند است؟ آیا نباید سخن دروغ بر زبان جاری کرد؟ این پرسش‌ها که به رفتار و عملکرد انسان ها ارتباط دارد، منشأ پیدایش پرسش‌های جدیدی شده است؛ از جمله این که ملاک خوبی و بدی چیست؟ آیا گزاره‌های اخلاقی، ارزش صدق دارند؟ آیا اخلاق با علوم دیگری چون: هنر، تربیت، دین و … ارتباط دارد؟ آیا بایدها از هست‌ها استنتاج می‌شوند؟ به بیانی دقیق‌تر، مسائل مربوط به مباحث اخلاقی، به هفت محور اساسی تقسیم می‌شوند. (بیشتر…)

در کتاب «قلمرو دین»، از چند سبک تحقیقی، استفاده شده است؛
در فصل دوم، سوم و چهارم (قلمرو دین در عرصه خداشناسى، نبوت شناسى و معادشناسى) عمدتاً با روش نقلى قرآنى پژوهش شده است و مسائل گوناگون اعتقادى، مانند: چگونگى شناخت خداوند، خداشناسى فطرى، خداشناسى عقلى، عوامل گرایش به شرک، توحید و مراتب آن، صفات الهى، عدل الهى، شبهات مربوط به شرور، افعال الهى، قضا و قدر الهى، ضرورت بعثت پیامبران، شبهات منکران، اوصاف پیامبران، حقیقت وحى، امکان و انواع و مشخصات وحى، تعریف و تعابیر معاد، امکان و وقوع معاد، شبهات منکران، آثار معاد، منازل آخرت و ثواب و عقاب اخروى، با استمداد از آیات قرآن، و تا حدودى از روایات، تبیین و بررسى شده‌اند و به ندرت به دیدگاه‌هاى متکلمان و حکیمان نیز اشاره شده است. البته مسائل کلامى منحصر در این سه عرصه نیست، بلکه مى‌توان مسائل مربوط به امامت و مسائل جدید کلامى را از منظر قرآن و سنّت بررسى کرد. ولى ما در این نوشتار، تنها به این سه مسئله پرداخته ایم، زیرا از مسائل مهم اصول دین هستند.
ولى سبک تحقیق در فصل پنجم و ششم (قلمرو دین در عرصه فقه، حقوق و اخلاق) شبهه محور است! تقریباً بسیارى از شبهاتى که در این عرصه درجامعه ما مطرح بوده، مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. (بیشتر…)