کانال تلگرام

عضو کانال تلگرام کتاب فارسی شوید

انواع دماسنج‌ها

۸ اردیبهشت ۱۳۹۲
بدون نظر
498 نمایش

دما
دما یکی از عناصر اساسی شناخت هوا می‌باشد، با توجه به دریافت نامنظم انرژی خورشیدی توسط زمین، دمای هوا در سطح زمین دارای تغییرات زیادی است که این تغییرات به نوبه خود سبب تغییرات دیگری در سایر عناصر هوا می‌گردد. دمای هوا را به وسیله دماسنج اندازه گیری می‌کنند.

انواع دماسنج‌ها
damasanj-a1. دماسنج معمولی (استاندارد Thermometer)
این دماسنج یک لوله بسیار باریک شیشه‌ای مسدود است که در انتهای آن محفظه‌ای تعبیه و از جیوه یا الکل پر شده است. در داخل لوله دماسنج خلاء کامل وجود دارد. گرم و سرد شدن مخزن باعث گرم و سرد شدن مایع درون مخزن شده و متعاقب آن باعث بالا و پایین رفتن مایع در داخل مخزن شیشه‌ای می‌شود، با مشاهده سطح مایع در داخل لوله دماسنج و قرایت عددی که روی بدنه شیشه نوشته شده است دمای هوا در آن لحظه مشخص می‌شود.

2. دماسنج حداکثر (Max-Thermometer)
اغلب نیاز است علاوه بر دمای معمولی هوا حداکثر دمایی که در طول یک دوره معین مثلاً یک شبانه روز اتفاق افتاده است نیز اندازه‌گیری و تثبیت شود، به این منظور از دماسنج حداکثر استفاده می‌کنند. این نوع دماسنج با یک تفاوت جزئی تقریبا مشابه دماسنج‌های معمولی است به این صورت که لوله مویین آن در محلی که به مخزن منتهی می‌شود بسیار باریک شده است. هنگامی که دما زیاد می‌شود جیوه داخل مخزن منبسط شده و نیروی حاصل می‌تواند باعث راندن جیوه از داخل مجرای باریک بالای مخزن به قسمت بالای لوله گردد به این ترتیب ارتفاع جیوه در داخل مخزن بالا می‌رود و با کاهش دما مایع داخل مخزن منقبض می‌شود ولی باریک بودن لوله از برگشت مایع به داخل مخزن جلوگیری می‌کند و سطح مایع در داخل لوله در محلی که بالاترین دمای قبلی اتفاق افتاده است، باقی می‌ماند. بنابراین سطح فوقانی جیوه نشان دهنده حداکثر دمای اتفاق افتاده است.

3. دماسنج حداقل (Minimum Thermometer)
دماسنج‌های حداقل برای تثبیت پایین‌ترین دمای اتفاق افتاده در یک دوره معین بکار می‌رود دماسنج‌های حداقل مشابه دماسنج‌های معمولی است با این تفاوت که مایع داخل مخزن این نوع دماسنج به جای جیوه از مایعات رقیق‌تر مانند الکل استفاده می‌شود. به علاوه در داخل لوله مویین یک سوزن شیشه‌ای که دو سر آن گرد می‌باشد رها گردیده که به عنوان شاخص از آن استفاده می‌شود. وقتی دمای هوا کاهش می‌یابد با انقباض مایع سطح بالای الکل در داخل لوله مویین با اعمال نیروی کشش سطحی شاخص سوزنی را نیز به طرف پایین مخزن حرکت می‌دهد با افزایش دما مجددا الکل در داخل لوله مویین از اطراف سوزن عبور کرده و به طرف بالا صعود می‌کند اما سوزن در پایین ترین محلی که قبلا در اثر کشش سطحی پایین آمده بود باقی می‌ماند.
بنابراین قسمت بالایی شاخص شیشه‌ای پایین ترین دمایی را که اتفاق افتاده است نشان می‌دهد در حالیکه انتهای سطح الکل در بالای لوله دمای لحظه‌ای هوا را نشان می‌دهد.

4. دماسنج حداقل/حداکثر (Min-Max Thermometer)
این دماسنج ترکیبی از دو دماسنج حداقل و حداکثر می‌باشد، این دماسنج از یک لوله شیشه‌ای U شکل ساخته شده است که دو انتهای آن مسدود می‌باشد. قسمت پایینی لوله U شکل با جیوه پر شده است. علاوه بر جیوه قسمت بالایی لوله قسمت چپ به طور کامل از الکل پر شده است اما نصف حجم لوله سمت راست که انتهای آن بصورت یک مخزن گشاد شده می‌باشد از الکل پر شده است و نصف دیگر damasanj-bآن از یک نوع گاز پر شده است. در بالاترین سطح جیوه و در داخل الکل در هر دو ستون شاخص‌های شیشه‌ای رنگی که یک سوزن در وسط آن تعبیه شده است، وجود دارد. در اثر گرم و سرد شدن و متعاقب آن انبساط و انقباض سطح جیوه بالا و پایین می‌رود.
بالاترین حدی که جیوه در شاخه سمت چپ بالا رفته است دمای حداقل و بالاترین حدی که جیوه در شاخه سمت راست بالا رفته دمای حداکثر را نشان می‌دهد.

5. دمانگار (Thermograph)
دمانگار یک وسیله کاملا مکانیکی است که با استفاده از یک عنصر فلزی که انحنای آن با دما تغییر می‌کند ساخته شده است یک طرف عنصر فلزی حساس به تغییرات دما که دارای انحنا می‌باشد به بازوی اهرم طویل و متحرکی بسته شده است که این بازو ممکن است مستقیما دما را از روی یک مقیاس ساده درجه‌بندی شده نشان دهد و یا اینکه انتهای بازو به یک قلم ثبات متصل گردد. با تغییر دمای هوا انحنای فلز تغییر می‌کند و این امر با توجه به نحوه تغییرات دما باعث انحراف قلم در انتهای بازوی مکانیکی به طرف بالا و پایین در روی کاغذ گراف می‌گردد و دماها ثبت می‌شوند.

لینک کوتاه مطلب

http://ketabfarsi.ir/?p=1799